Bu¨yu¨k Konstantin’in yeğeni Roma imparatoru Julianus, iki yıllık kısa ama sansayonel hu¨ku¨mranlığında, ölmekte olan pagan dinini yeniden canlandırmaya yönelik umutsuz bir girişimde bulunur. Hıristiyanlığa karşı bu hamlesi, tarihe “Mu¨rted” olarak geçmesine neden olur. Orta Çağ geleneğinde “ölu¨mcu¨l bir kötu¨ adam” veya “Hıristiyanlığın azılı bir du¨şmanı” olarak göru¨lse de Aydınlanma ile birlikte “ilk özgu¨r du¨şu¨nu¨r” olarak anılmış; 19. yu¨zyılın romantik edebiyatında ise bir tu¨r “Don Kişot”, “Sezarların tahtında bir romantik” olarak nitelendirilmiştir. Mu¨rted Julianus, tam dokuz kez Nobel ödu¨lu¨ne aday gösterilen bu¨yu¨k Rus yazar Dimitri Merejkovski’nin 1895 yılında yayımlamaya başladığı “Mesih ve Deccal” u¨çlemesinin ilk romanıdır. IV. yu¨zyıl Roma İmparatorluğu’nun felsefi, dini ve sosyal hayatını ele alan bu tarihi roman; imparatorluğun aydınlık ve karanlık yu¨zlerini, pagan tanrılarının diriliş çabasını, Hıristiyanlığın yu¨kselişini ve bu iki inanış arasındaki çatışmayı ustalıkla anlatıyor. Julianus’un hikâyesi, tarihin tozlu sayfalarında kalmış bir devrimin yankısıdır.
